Lantanitler, atom numarası 57 (Lantan) ile 71 (Lütesyum) arasındaki 15 elementten oluşan özel bir gruptur. Genellikle "Nadir Toprak Elementleri" olarak anılsalar da, aslında doğada o kadar da nadir değillerdir; ancak saf halde ayrıştırılmaları çok zordur.
Genel Özellikleri:
• Gümüşi beyaz, yumuşak metallerdir.
• Havada hızla kararırlar ve oksitlenirler.
• Yüksek erime ve kaynama noktalarına sahiptirler.
• Kimyasal özellikleri birbirine o kadar benzer ki, keşfedilmeleri ve ayrıştırılmaları yüzyıllar sürmüştür.
Atom numarası arttıkça atom çapının küçülmesi olayıdır. Bu durum, kendilerinden sonra gelen elementlerin (Hf, Ta) özelliklerini etkiler.
Bu gruptaki elementlerin çoğu (özellikle Neodim, Samaryum) çok güçlü manyetik özellikler gösterir. Dünyanın en güçlü mıknatısları bunlardan yapılır.
UV ışığı altında veya elektrik akımıyla parlak ve keskin renkler verirler. TV ekranlarındaki kırmızı ve yeşil renklerin kaynağıdırlar.
İsveç'in küçük bir köyü olan Ytterby, bu gruptaki tam 4 elemente ismini vermiştir. Bu, bilim tarihinde eşsiz bir durumdur.
| Element | Sembol | İsim Kökeni |
|---|---|---|
| Erbiyum | Er | Ytterby |
| Terbiyum | Tb | Ytterby |
| İterbiyum | Yb | Ytterby |
| İtriyum | Y | Ytterby (Lantanit olmasa da kimyasal ikizleridir) |