Genel Bilgiler
Tulyum, gümüşi gri renkte, kolayca işlenebilen bir lantanittir. Radyoaktif olmayan lantanitler arasında doğada en az bulunanıdır (Prometyum hariç). Nadirliği nedeniyle oldukça pahalıdır ve özel uygulamalarda kullanılır.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 1545°C
- Kaynama Noktası: 1950°C
- Yoğunluk: 9.32 g/cm³
- Yapısı: Hekzagonal sıkı paket
- Renk: Gümüşi gri
Kimyasal Özellikleri
- Kuru havada kararlıdır ancak nemden korunmalıdır
- Suyla yavaş, asitlerle hızlı reaksiyona girer
- Bileşikleri genellikle soluk yeşil renktedir
- UV ışığı altında mavi floresans verir
Kullanım Alanları
- Tıp: Nükleer reaktörde bombardıman edilerek üretilen Tulyum-170 izotopu, elektriğe ihtiyaç duymayan küçük, taşınabilir röntgen cihazlarında radyasyon kaynağı olarak kullanılır
- Lazerler: Holmiyum lazerlerinde verimliliği artırmak için ve uydu haberleşmesinde
- Para: Euro banknotlarında sahteciliği önlemek için floresan işaretleyici olarak
- Mikrodalga: Mikrodalga ekipmanlarında manyetik seramik (ferrit) olarak
İlginç Bilgiler
- Adını antik coğrafyada "dünyanın en kuzey ucu" olduğuna inanılan efsanevi "Thule" bölgesinden (muhtemelen İskandinavya veya İzlanda) alır
- Altından daha nadir değildir, ancak çıkarılması ve ayrıştırılması çok zordur
- Lazer cerrahisinde dokuyu çok hassas bir şekilde kesmek için kullanılır
Tarihçesi
1879 yılında İsveçli kimyager Per Teodor Cleve tarafından keşfedilmiştir. Erbiyum oksit içindeki safsızlıkları araştırırken yeşilimsi bir oksit bulmuş ve buna tulyum demiştir.
Bileşikleri
- Tm₂O₃: Tulyum oksit (Yeşilimsi beyaz)
- TmI₃: Tulyum iyodür (Metal halide lambalar)