Genel Bilgiler
Terbiyum, gümüşi beyaz renkte, yumuşak bir nadir toprak elementidir. Bıçakla kesilebilir. Floresan lambalarda ve ekranlarda parlak yeşil rengi sağlamasıyla bilinir.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 1356°C
- Kaynama Noktası: 3230°C
- Yoğunluk: 8.23 g/cm³
- Yapısı: Hekzagonal sıkı paket
- Renk: Gümüşi beyaz
Kimyasal Özellikleri
- Havada nispeten kararlıdır, ancak yüksek sıcaklıklarda oksitlenir (çikolata veya koyu bordo renkli oksit oluşturur)
- Su ile yavaş reaksiyona girer
- Bileşikleri güçlü yeşil floresans özellik gösterir
Kullanım Alanları
- Aydınlatma: Enerji tasarruflu lambalarda ve televizyon ekranlarında yeşil fosfor olarak (Kırmızı için Evropiyum, Mavi için de Evropiyum kullanılır, Terbiyum yeşili tamamlar)
- Teknoloji: "Terfenol-D" alaşımı, manyetik alanda şekil değiştirir (magnetostriksiyon). Bu özellik, sonar sistemlerinde ve hoparlörlerde kullanılır
- Tıp: X-ışını ekranlarında görüntüyü netleştirmek için
- Yakıt Hücreleri: Yüksek sıcaklık yakıt hücrelerinde stabilizatör olarak
İlginç Bilgiler
- İsveç'in küçük Ytterby köyünden ismini alan dört elementten biridir (Diğerleri: İtriyum, Erbiyum, İterbiyum)
- Terfenol-D alaşımı, bir masanın yüzeyini dev bir hoparlöre dönüştürebilen "SoundBug" gibi cihazlarda kullanılır
- Dünyadaki terbiyum talebinin büyük çoğunluğu "yeşil fosfor" üretimi içindir
Tarihçesi
1843 yılında İsveçli kimyager Carl Gustaf Mosander tarafından keşfedilmiştir. Mosander, itriyum oksit örneklerini incelerken saflığı bozan iki yeni oksit bulmuş ve bunlara terbiyum ve erbiyum adını vermiştir.
Bileşikleri
- Tb₄O₇: Terbiyum oksit (Koyu renkli)
- TbF₃: Terbiyum florür (Lazer malzemesi)