Genel Bilgiler

Prometyum, lantanitler grubunun tek radyoaktif üyesidir. Atom numarası 61'dir. Doğada o kadar az bulunur ki (tüm yer kabuğunda sadece 500-600 gram olduğu tahmin edilir), genellikle yapay olarak nükleer reaktörlerde üretilir. Karanlıkta soluk mavi veya yeşil bir ışık yayar.

Fiziksel Özellikleri

• Hal: Katı (oda sıcaklığında)
• Erime Noktası: 1042°C
• Kaynama Noktası: 3000°C
• Yoğunluk: 7.26 g/cm³
• Yapısı: Çift hekzagonal sıkı paket
• Renk: Gümüşi metalik (karanlıkta parlar)

Kimyasal Özellikleri

• Diğer lantanitlere benzer kimyasal özellikler gösterir
• Kararlı izotopu yoktur, hepsi radyoaktiftir
• Bileşikleri genellikle pembe veya kırmızımsı renktedir
• Radyoaktif bozunma sırasında beta ışıması yapar

Kullanım Alanları

• Nükleer Piller: Kalp pillerinde (eskiden), güdümlü füzelerde ve uzay araçlarında uzun ömürlü atom pili olarak
• Aydınlatma: Işıklı boyalarda fosforu tetiklemek için (Radyumun daha güvenli alternatifi olarak kullanılmıştır)
• Ölçüm Cihazları: Metal kalınlıklarını ölçen cihazlarda beta kaynağı olarak

İlginç Bilgiler

• Adını, insanlara ateşi getirdiği için tanrılar tarafından cezalandırılan Yunan mitolojisi kahramanı Prometheus'tan alır
• Teknesyum'dan sonra radyoaktif olduğu için doğada bulunmayan ikinci en hafif elementtir
• Andromeda galaksisindeki bir yıldızın spektrumunda tespit edilmiştir

Tarihçesi

Varlığı 1902'de Bohuslav Brauner tarafından tahmin edilmiştir. Ancak kesin keşfi 1945 yılında Jacob A. Marinsky, Lawrence E. Glendenin ve Charles D. Coryell tarafından uranyum fisyon ürünleri arasında yapılmıştır. II. Dünya Savaşı nedeniyle keşif 1947'ye kadar duyurulmamıştır.

Bileşikleri

• Pm₂O₃: Prometyum oksit (Nükleer pillerde)
• PmCl₃: Prometyum klorür (Karanlıkta parlar)