Genel Bilgiler
Lantan, gümüşi beyaz renkte, yumuşak bir metaldir. Atom numarası 57'dir ve "Lantanitler" adı verilen nadir toprak elementleri serisinin ilk üyesidir. Havada hızla oksitlenir. Bıçakla kesilebilecek kadar yumuşaktır.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 920°C
- Kaynama Noktası: 3464°C
- Yoğunluk: 6.162 g/cm³
- Yapısı: Çift hekzagonal sıkı paket
- Renk: Gümüşi beyaz
Kimyasal Özellikleri
- Lantanitlerin en reaktiflerinden biridir
- Havada oksitlenir, suyla (sıcakta daha hızlı) reaksiyona girer
- Doğrudan halojenler, karbon, azot, bor, selenyum ve silisyum ile reaksiyona girer
- Bileşiklerinde genellikle +3 değerlik alır
Kullanım Alanları
- Piller: Hibrit arabalardaki (Toyota Prius gibi) nikel-metal hidrit (NiMH) pillerin anotlarında (Bir araba pilinde yaklaşık 10-15 kg lantan bulunur)
- Optik: Yüksek kaliteli kamera lenslerinde ve teleskoplarda ışık kırılma indisini artırmak için
- Aydınlatma: Sinema projektörlerindeki karbon ark lambalarında
- Çakmak Taşı: Ferroseriyum alaşımının (mischmetal) bir bileşeni olarak
İlginç Bilgiler
- Adı Yunanca "lanthanein" (gizli kalmak, saklanmak) kelimesinden gelir; çünkü seryum oksit içinde yıllarca fark edilmeden saklanmıştır
- Lantanitler aslında "nadir" değildir; lantan doğada kurşundan 3 kat daha fazla bulunur ancak ayrıştırılması zordur
- Biyolojik bir rolü yoktur ancak bazı bakterilerin metabolizmasında kalsiyumun yerini alabilir
Tarihçesi
1839 yılında İsveçli kimyager Carl Gustaf Mosander tarafından keşfedilmiştir. Mosander, seryum nitrat örneklerini ısıtırken kısmen ayrışan yeni bir oksit bulmuş ve buna "saklanan" anlamında lantan adını vermiştir.
Bileşikleri
- La₂O₃: Lantan oksit (Optik camlar)
- LaNi₅: Lantan-nikel alaşımı (Hidrojen depolama)
- LaB₆: Lantan hekzaborür (Elektron mikroskoplarında elektron kaynağı)