Niels Bohr

1885 - 1962 • Atomun Mimarı

Danimarka Teorik Fizikçi Nobel Fizik (1922)

Bilim ve Futbol Tutkusu

Niels Henrik David Bohr, Kopenhag'da entelektüel bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Babası fizyoloji profesörüydü. Gençliğinde sadece bilimle değil, sporla da yakından ilgiliydi. Kardeşi Harald ile birlikte Akademisk Boldklub takımında futbol oynadı; Niels başarılı bir kaleciydi. Ancak bilim tutkusu ağır bastı ve İngiltere'ye giderek J.J. Thomson ve Ernest Rutherford gibi devlerle çalışma fırsatı buldu.

"Bir uzman, çok dar bir alanda yapılabilecek tüm hataları yapmış kişidir."

Bohr Atom Modeli

Rutherford'un atom modelindeki büyük bir eksikliği (elektronların neden çekirdeğe düşmediğini) çözmek için kuantum teorisini kullandı. 1913'te ortaya attığı devrim niteliğindeki modele göre:

Elektronlar çekirdek etrafında rastgele değil, belirli enerji seviyelerinde (yörüngelerde) dönerler.
Bir elektron enerji aldığında üst yörüngeye sıçrar, enerji kaybettiğinde alt yörüngeye düşer ve ışık yayar.

Bu teori, maddelerin neden farklı renklerde ışık yaydığını (spektrumları) mükemmel bir şekilde açıkladı.

Büyük Tartışma

Bohr, kuantum mekaniğinin belirsizlikler üzerine kurulu olduğunu savunurken, Albert Einstein buna şiddetle karşı çıkıyordu. Einstein'ın meşhur "Tanrı zar atmaz" sözüne karşılık Bohr, "Albert, Tanrı'ya ne yapacağını söylemeyi bırak!" cevabını vermiştir.

Savaş Yılları ve Kaçış

2. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası Danimarka'yı işgal ettiğinde, Bohr'un annesi Yahudi olduğu için hayatı tehlikedeydi. 1943'te bir balıkçı teknesiyle gizlice İsveç'e kaçırıldı. Daha sonra ABD'ye geçerek Manhattan Projesi'nde (atom bombası yapımı) danışman olarak yer aldı, ancak savaş sonrasında nükleer silahlanmaya karşı barışçıl bir tutum sergiledi.

Tarihçe

1885

Kopenhag'da doğdu.

1913

Bohr Atom Modeli'ni yayınlayarak modern fiziğin temellerini attı.

1922

Atomun yapısı ve ışınım üzerine çalışmalarıyla Nobel Fizik Ödülü'nü kazandı.

1962

Kopenhag'da kalp yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetti.

Bohrium (Bh)

Periyodik tablonun 107. elementine, bilime yaptığı devasa katkılardan dolayı Bohrium (Bh) adı verilmiştir. Ayrıca kurduğu Kopenhag Teorik Fizik Enstitüsü, bugün hala dünyanın en saygın bilim merkezlerinden biridir.