John Dalton

1766 - 1844 • Modern Atom Teorisinin Babası

İngiltere Kimyager & Meteorolog Atom Teorisi

Mütevazı Bir Öğretmen

John Dalton, İngiltere'de yoksul bir dokumacı ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Bir "Quaker" (Dostlar Derneği üyesi) olduğu için, o dönemde İngiliz üniversitelerine girmesi yasaktı. Bu yüzden büyük ölçüde kendi kendini eğitti. Henüz 12 yaşındayken bir köy okulunda öğretmenlik yapmaya başladı. Hayatı boyunca sade yaşadı, hiç evlenmedi ve kendini bilime adadı.

"Madde yoktan var edilemez ve varken yok edilemez; sadece şekil değiştirir. En küçük yapı taşı atomdur."

Atom Teorisi

1803 yılında Dalton, kimya tarihini değiştirecek olan "Atom Teorisi"ni ortaya attı. Demokritos'un binlerce yıl önceki felsefi fikrini, bilimsel ve ölçülebilir bir temele oturttu. Dalton'un teorisine göre:

Tüm maddeler, bölünemez ve yok edilemez küreler olan atomlardan oluşur.
Aynı elementin tüm atomları kütle ve özellik bakımından birbirinin aynısıdır.
Farklı elementlerin atomları farklı kütlelere sahiptir.
Bileşikler, farklı atomların basit tam sayı oranlarında birleşmesiyle oluşur (Katlı Oranlar Yasası).

Daltonizm (Renk Körlüğü)

Dalton ve kardeşi renk körüydü; kırmızı ile yeşili ayırt edemiyorlardı. Dalton, bu durumu bilimsel olarak inceleyen ilk kişidir. Kendi gözleri üzerinde yaptığı incelemeler sonucunda yazdığı makale o kadar etkili oldu ki, renk körlüğü uzun yıllar "Daltonizm" olarak anıldı. Hatta ölümünden sonra gözlerinin incelenmesini vasiyet etti.

Meteoroloji Tutkusu

Atom teorisiyle tanınsa da, Dalton'un ilk aşkı meteorolojiydi. 57 yıl boyunca her gün hava durumu kaydı tuttu ve toplamda 200.000'den fazla gözlem yaptı. Gazların davranışı ve atmosfer basıncı üzerine yaptığı bu çalışmalar, onu atom fikrine götüren yolu açtı.

Tarihçe

1766

Eaglesfield, İngiltere'de doğdu.

1794

Renk körlüğü üzerine ilk bilimsel makaleyi yayınladı.

1803

Atom ağırlıkları tablosunu ve Atom Teorisi'ni bilim dünyasına sundu.

1844

Manchester'da hayatını kaybetti. Cenazesine 40.000 kişi katıldı.

Dalton (Da)

Bugün biyokimya ve moleküler biyolojide atom kütlesi birimi olarak kullanılan "Dalton" (Da) veya "akb", onun onuruna isimlendirilmiştir. Kimyanın sayısal bir bilim haline gelmesini sağlayan kişidir.