Genel Bilgiler

Uranyum, gümüşi beyaz, yoğun ve zayıf radyoaktif bir metaldir. Doğal olarak bulunan en ağır elementtir (daha ağırları yapaydır). Nükleer fisyon yapabilme özelliği sayesinde hem nükleer santrallerde enerji üretimi hem de nükleer silah yapımı için kritik bir maddedir.

Fiziksel Özellikleri

• Hal: Katı (oda sıcaklığında)
• Erime Noktası: 1132°C
• Kaynama Noktası: 4131°C
• Yoğunluk: 19.1 g/cm³ (Kurşundan %70 daha yoğundur)
• Renk: Gümüşi gri (havada kararır)

Kimyasal Özellikleri

• Havada hızla oksitlenir, toz hali kendiliğinden alev alabilir
• Asitlerle reaksiyona girer
• İki ana izotopu vardır: U-238 (%99.3) ve fisyon yapabilen U-235 (%0.7)
• Suyla yavaş reaksiyona girer

Kullanım Alanları

• Nükleer Enerji: Nükleer reaktörlerde yakıt olarak (Dünya elektriğinin önemli bir kısmını sağlar)
• Askeri: Zırh delici mermilerde ve tank zırhlarında (Seyreltilmiş uranyumun yüksek yoğunluğu ve sertliği nedeniyle)
• Tarihlendirme: Uranyum-kurşun yöntemiyle kayaların ve dünyanın yaşını hesaplamada
• Cam: Antik çağlarda ve 19. yüzyılda cama sarı-yeşil renk vermek ve karanlıkta parlamasını sağlamak için (Uranyum camı)

İlginç Bilgiler

• Adını, keşfinden 8 yıl önce bulunan Uranüs gezegeninden alır
• Henri Becquerel, uranyum tuzlarının fotoğraf filmini kararttığını fark ederek radyoaktiviteyi keşfetmiştir
• 1 kg uranyum-235'in fisyonu, yaklaşık 1500 ton kömürün yanmasına eşdeğer enerji açığa çıkarır

Tarihçesi

1789 yılında Alman kimyager Martin Heinrich Klaproth tarafından "pitchblende" mineralinde keşfedilmiştir. 1841'de Eugène-Melchior Péligot tarafından saf metal olarak izole edilmiştir.

Bileşikleri

• UO₂: Uranyum dioksit (Nükleer yakıt peletleri)
• UF₆: Uranyum hekzaflorür (Uranyum zenginleştirmede kullanılan gaz)
• Sarı Pasta (Yellowcake): İşlenmiş uranyum cevheri tozu