Genel Bilgiler

Tellür, kalkojen grubuna ait, gümüşi beyaz renkte, kırılgan bir yarı metaldir. Atom numarası 52'dir. Yeryüzünde oldukça nadir bulunur (platinden bile nadir). Kimyasal olarak selenyum ve kükürde benzer.

Fiziksel Özellikleri

• Hal: Katı (oda sıcaklığında)
• Erime Noktası: 449.51°C
• Kaynama Noktası: 988°C
• Yoğunluk: 6.24 g/cm³
• Yapısı: Hekzagonal
• Renk: Gümüşi beyaz, metalik parlaklık

Kimyasal Özellikleri

• Havada yandığında yeşilimsi mavi bir alev çıkarır
• Su ve hidroklorik asitten etkilenmez, ancak nitrik asitte çözünür
• Işığa maruz kaldığında iletkenliği artar (yarı iletken)
• Maruz kalan insanlarda haftalarca süren "sarımsak kokulu" nefese neden olur

Kullanım Alanları

• Güneş Panelleri: Kadmiyum tellür (CdTe), ince film güneş panellerinde en verimli malzemelerden biridir
• Metalurji: Bakır ve paslanmaz çeliği daha kolay işlenebilir hale getirmek için alaşım olarak
• Termoelektrik: Bizmut tellür, elektronik soğutucularda (Peltier soğutucular) kullanılır
• Veri Depolama: Yeniden yazılabilir optik disklerde (CD-RW, DVD-RW) faz değişim tabakası olarak

İlginç Bilgiler

• Adı Latince "tellus" (Dünya) kelimesinden gelir. 17 yıl sonra keşfedilen Selenyum (Ay) ile bir ikili oluşturur
• Tellür zehirlenmesinin en belirgin (ve utanç verici) belirtisi, vücudun tellürü dimetil tellüre dönüştürmesi sonucu oluşan güçlü sarımsak kokusudur
• Genellikle bakır madenciliğinin yan ürünü olarak elde edilir

Tarihçesi

1782 yılında Avusturyalı mineralog Franz-Joseph Müller von Reichenstein tarafından Transilvanya'daki altın madenlerinde keşfedilmiştir. Başta "olgunlaşmamış altın" sanılmıştır. 1798'de Martin Heinrich Klaproth tarafından adlandırılmıştır.

Bileşikleri

• CdTe: Kadmiyum tellür (Güneş pilleri)
• TeO₂: Tellür dioksit
• Bi₂Te₃: Bizmut tellür (Termoelektrik)