Genel Bilgiler
Talyum, gümüşi beyaz renkte, kurşun kadar yumuşak ve dövülebilir bir metaldir. Atom numarası 81'dir. Tarihte "zehirlerin zehiri" olarak bilinir çünkü tatsız ve kokusuzdur, semptomları yavaş ortaya çıkar.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 304°C
- Kaynama Noktası: 1473°C
- Yoğunluk: 11.85 g/cm³
- Yapısı: Hekzagonal sıkı paket
- Renk: Parlak gümüşi (Hızla grileşir)
Kimyasal Özellikleri
- Havada saniyeler içinde oksitlenerek mat gri-mavi bir tabakayla kaplanır
- Su ve oksijen varlığında talyum hidroksit oluşturur
- Kimyasal olarak potasyuma çok benzer, bu yüzden vücut onu potasyum sanıp hücrelere alır (zehirliliğin nedeni)
- Yeşil alev rengi verir
Kullanım Alanları
- Elektronik: Talyum sülfür, fotosellerde ve kızılötesi dedektörlerde
- Optik: Özel cam ve lenslerde kırılma indisini artırmak için
- Tıp: Talyum-201 izotopu, kalp sintigrafisinde (nükleer stres testi) kan akışını görüntülemek için (Az miktarda ve kontrollü)
- Süperiletkenler: Yüksek sıcaklık süperiletken seramiklerinde
İlginç Bilgiler
- Adı Yunanca "thallos" (yeşil filiz) kelimesinden gelir, spektrumundaki parlak yeşil çizgiden dolayı
- Agatha Christie'nin "Ölümün Tam Zamanı" (The Pale Horse) romanında cinayet silahı olarak kullanılmış, roman o kadar doğru yazılmıştır ki doktorlar gerçek vakaları bu sayede teşhis edebilmiştir
- Eskiden fare zehiri olarak kullanılırdı, artık yasaktır
Tarihçesi
1861 yılında İngiliz kimyager William Crookes tarafından spektroskopi yöntemiyle keşfedilmiştir. Bir yıl sonra Claude-Auguste Lamy tarafından metalik olarak izole edilmiştir.
Bileşikleri
- Tl₂SO₄: Talyum sülfat (Eski fare zehiri)
- TlBr: Talyum bromür