Genel Bilgiler
Rubidyum, çok yumuşak ve oldukça reaktif bir alkali metaldir. Atom numarası 37'dir. Gümüşi beyaz renktedir ancak havayla temas ettiğinde hızla oksitlenir. İsmini, spektrumundaki koyu kırmızı çizgilerden dolayı Latince "koyu kırmızı" anlamına gelen "rubidus" kelimesinden alır.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında, ancak çok yumuşak)
- Erime Noktası: 39.30°C (sıcak bir günde eriyebilir)
- Kaynama Noktası: 688°C
- Yoğunluk: 1.532 g/cm³
- Yapısı: Hacim merkezli kübik
- Renk: Gümüşi beyaz
Kimyasal Özellikleri
- Potasyumdan daha reaktif, sezyumdan daha az reaktiftir
- Suyla şiddetli ve patlayıcı bir şekilde reaksiyona girer
- Havada kendiliğinden alev alabilir
- +1 yüklü iyon (Rb⁺) oluşturur
- Cıva ile amalgam oluşturabilir
Kullanım Alanları
- Zaman Tutma: Yüksek hassasiyetli atom saatlerinde
- Tıp: Pozitron emisyon tomografisinde (PET) ve kalp görüntülemede
- Elektronik: Fotosellerde ve vakum tüplerinde gaz giderici olarak
- Havai Fişekler: Mor renk vermek için
- Cam: Özel cam ve fiber optik üretiminde
İlginç Bilgiler
- Rubidyum o kadar yumuşaktır ki tereyağı gibi bıçakla kesilebilir
- Vücudumuzda doğal olarak bulunur ancak bilinen bir biyolojik işlevi yoktur
- Erime noktası insan vücut sıcaklığının biraz üzerindedir (39°C)
- Sezyum ile birlikte atom saatlerinin temel bileşenidir (GPS uydularında kullanılır)
Tarihçesi
Rubidyum, 1861 yılında Alman kimyagerler Robert Bunsen ve Gustav Kirchhoff tarafından spektroskopi yöntemiyle keşfedilmiştir. Lepidolit mineralini analiz ederken koyu kırmızı spektral çizgileri fark etmişlerdir.
Bileşikleri
- RbCl: Rubidyum klorür (Biyokimyada kullanılır)
- RbOH: Rubidyum hidroksit (Güçlü baz)
- Rb₂CO₃: Rubidyum karbonat (Optik cam yapımında)
- RbAg₄I₅: Rubidyum gümüş iyodür (En yüksek oda sıcaklığı iletkenliğine sahip kristal)