Genel Bilgiler

Rodyum, platin grubuna ait, son derece nadir, gümüşi beyaz renkte, sert ve korozyona dayanıklı bir metaldir. Atom numarası 45'tir. Yüksek yansıtma özelliğine sahiptir ve genellikle dünyanın en pahalı metali olarak kabul edilir (fiyatı altından kat kat fazladır).

Fiziksel Özellikleri

• Hal: Katı (oda sıcaklığında)
• Erime Noktası: 1964°C
• Kaynama Noktası: 3695°C
• Yoğunluk: 12.41 g/cm³
• Yapısı: Yüzey merkezli kübik
• Renk: Gümüşi beyaz, çok parlak

Kimyasal Özellikleri

• Kral suyu dahil çoğu asitte çözünmez
• Hava ve su ile 600°C'ye kadar reaksiyona girmez
• Katalitik aktivitesi çok yüksektir
• Genellikle +3 yükseltgenme basamağında bileşikler oluşturur

Kullanım Alanları

• Otomotiv: Egzoz gazlarındaki zararlı azot oksitleri (NOx) temizlemek için katalitik konvertörlerde (Kullanımın %80'i)
• Mücevher: Beyaz altın ve gümüş takıları parlatmak ve kararmayı önlemek için kaplama olarak
• Kimya: Asetik asit gibi kimyasalların üretiminde katalizör
• Optik: Yüksek kaliteli ayna ve reflektör yapımında
• Elektrik: Yüksek performanslı elektrik kontaklarında

İlginç Bilgiler

• Adı Yunanca "rhodon" (gül) kelimesinden gelir; çünkü tuzlarının sulu çözeltileri gül kırmızısı rengindedir
• Guinness Rekorlar Kitabı'na göre, 1979'da Paul McCartney'e tarihin en çok satan sanatçısı olması şerefine "Rodyum Plak" verilmiştir
• Altından çok daha değerlidir ve fiyatı oldukça değişkendir
• Doğada genellikle platin veya nikel cevherleriyle karışık halde bulunur

Tarihçesi

1803 yılında İngiliz kimyager William Hyde Wollaston tarafından keşfedilmiştir. Wollaston, Güney Amerika'dan gelen platin cevherini kral suyunda çözdükten sonra geriye kalan kırmızımsı çözeltiden rodyumu izole etmiştir. (Aynı yöntemle paladyumu da keşfetmiştir.)

Bileşikleri

• RhCl₃: Rodyum klorür (Kırmızı renkli)
• Rh₂O₃: Rodyum oksit