Genel Bilgiler
Radyum, toprak alkali metaller grubunun en ağır üyesidir. Saf hali parlak beyazdır ancak havayla temas edince kararır. Çok güçlü bir radyoaktiviteye sahiptir; uranyumdan milyonlarca kat daha aktiftir. Karanlıkta soluk mavi bir ışık yayar (radiolüminesans).
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 700°C
- Kaynama Noktası: 1737°C
- Yoğunluk: 5.5 g/cm³
- Renk: Gümüşi beyaz (havada siyahlaşır)
Kimyasal Özellikleri
- Kimyasal olarak baryuma çok benzer
- Suyla şiddetli reaksiyona girer
- Vücuda girdiğinde kalsiyum gibi davranarak kemiklere yerleşir ve oradan radyasyon yayarak kemik kanserine yol açar
- Bozunarak radon gazına dönüşür
Kullanım Alanları
- Geçmişte: Saat kadranlarında karanlıkta parlayan boya olarak, diş macunlarında, "sağlık" sularında (Tehlikesi anlaşılınca hepsi yasaklandı)
- Tıp: Kanser tedavisinde (radyoterapi) tümörleri yakmak için (Artık daha güvenli izotoplar kullanılıyor)
- Endüstri: Metal parçaların içindeki çatlakları tespit eden endüstriyel radyografide
İlginç Bilgiler
- Adı Latince "radius" (ışın) kelimesinden gelir
- "Radyum Kızları", saat fabrikalarında kadranları boyarken fırçaları dudaklarıyla sivrilttikleri için radyasyon zehirlenmesinden ölen kadın işçilerdir. Onların davası iş güvenliği yasalarını değiştirmiştir
- Marie Curie'nin çalışma defterleri bugün bile hala radyoaktiftir ve kurşun kutularda saklanır
Tarihçesi
1898 yılında Marie ve Pierre Curie tarafından uranyum cevheri artıkları içinde keşfedilmiştir. 1902'de Marie Curie, tonlarca cevherden 0.1 gram saf radyum klorür izole etmeyi başarmıştır.
Bileşikleri
- RaCl₂: Radyum klorür (İlk izole edilen bileşik)
- RaBr₂: Radyum bromür