Genel Bilgiler
Radon, renksiz, kokusuz, tatsız ve radyoaktif bir soygazdır. Radyumun bozunması sonucu oluşur. Normal şartlar altında gaz olan en yoğun maddedir. Sigaradan sonra akciğer kanserinin ikinci en büyük nedenidir.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Gaz (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: -71°C
- Kaynama Noktası: -61.7°C
- Yoğunluk: 9.73 g/L (Havadan yaklaşık 8 kat ağırdır)
- Renk: Renksiz (Dondurulduğunda parlak sarı/turuncu ışık saçar)
Kimyasal Özellikleri
- Kimyasal olarak inerttir (soygaz olduğu için tepkimeye girmek istemez)
- Ancak flor gibi güçlü oksitleyicilerle reaksiyona girebilir
- Radyoaktiftir ve alfa parçacıkları yayar
- Suda çözünürlüğü diğer soygazlardan daha yüksektir
Kullanım Alanları
- Tıp: Geçmişte bazı kanser türlerinin tedavisinde ("radyum tohumları" içinde) kullanılmıştır
- Jeoloji: Deprem tahminlerinde (yeraltı sularındaki radon seviyesi değişimleri izlenerek)
- Hidroloji: Yeraltı suyu akışlarını takip etmek için izleyici olarak
İlginç Bilgiler
- Topraktaki uranyumun bozunmasıyla oluşur ve binaların bodrum katlarında, çatlaklardan sızarak birikebilir
- Havadan çok ağır olduğu için alçak yerlerde (madenler, mağaralar, bodrumlar) toplanır
- Eskiden şifalı olduğu sanılarak "radon kaplıcaları" popülerdi, bugün tehlikesi bilinmektedir
Tarihçesi
1900 yılında Alman fizikçi Friedrich Ernst Dorn tarafından keşfedilmiştir. Radyumun bir gaz yaydığını fark etmiş ve buna "radyum emisyonu" (Radium Emanation) adını vermiştir. Daha sonra 1923'te Radon olarak adlandırılmıştır.
Bileşikleri
- RnF₂: Radon diflorür (Katı bileşik)