Genel Bilgiler
Lityum, alkali metaller grubuna ait bir metaldir. Atom numarası 3 olan lityum, kimyasal sembolü Li'dir. Periyodik tablodaki en hafif metal olup, doğada çeşitli mineraller halinde bulunur. Gümüş beyazı renkte ve yumuşak bir metaldır.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 180.5°C
- Kaynama Noktası: 1342°C
- Yoğunluk: 0.534 g/cm³
- Yapısı: Kübik kristal yapısı
- Renk: Gümüş beyazı
Kimyasal Özellikleri
- Oldukça reaktif bir metal, saf halde havada oksitlenerek siyahlığa dönüşür
- Su ve asitlerle şiddetli reaksiyona girer
- Dış kabuğunda tek bir valans elektronu bulunur
- +1 yüklü iyon (Li⁺) oluşturmaya eğilimlidir
- Organik bileşiklerin sentezinde kullanılan güçlü bir reaktif
Kullanım Alanları
- Enerji: Lityum pil ve şarjlı piller üretiminde
- Elektrik Araçları: Elektrik araçlarının bataryalarında
- Tıp: Bipolar bozukluk tedavisinde psikiyatrik ilaç olarak
- Cam ve Seramik: Güçlü cam ve seramik malzeme üretiminde
- Metallurji: Alaşım ve özel metal üretiminde
- Endüstri: Yağlı maddeler (greases) ve konservatif işlemde
İlginç Bilgiler
- Lityum, periyodik tablonun en hafif katı metalidir
- Su üzerinde yüzebilen tek metal, çok hafif olduğu için
- Lityum piller, diğer pil türlerinden daha uzun ömürlüdür
- Lityumun iki doğal izotopu bulunur: Li-6 ve Li-7
- Yüksek spesifik enerjisi nedeniyle uzay ve havacılık uygulamalarında tercih edilir
- Lityum kaynakları sınırlı olup, çoğunlukla Güney Amerika'da bulunur
Tarihçesi
Lityum ilk olarak 1817 yılında İsveçli kimyager Johan August Arfwedson tarafından petalit mineralinde keşfedilmiştir. Ancak saf halde ilk olarak 1821 yılında William Thomas Brande tarafından elektroliz yoluyla elde edilmiştir. Adı Yunanca "lithos" (taş) kelimesinden türetilmiştir.
Bileşikleri
- LiOH: Lityum hidroksit
- LiCl: Lityum klorür
- Li₂CO₃: Lityum karbonat
- LiF: Lityum florür
- LiBr: Lityum bromür
- Li₂O: Lityum oksit