Genel Bilgiler
Küriyum, radyoaktif, yapay, sert ve yoğun bir metaldir. Aktinit serisinde gadolinyumun karşılığıdır. Çok güçlü bir alfa parçacığı kaynağıdır ve karanlıkta morumsu bir ışık yayar.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 1340°C
- Kaynama Noktası: 3110°C
- Yoğunluk: 13.51 g/cm³
- Renk: Gümüşi beyaz (havada kararır)
Kimyasal Özellikleri
- Lantanitlerden gadolinyumun kimyasal benzeridir
- Oksitleri genellikle beyaz veya sarımsı renktedir
- Çok radyoaktiftir; vücuda girerse kemik dokusuna yerleşip alyuvar üretimini bozar
Kullanım Alanları
- Uzay Araştırmaları: Mars'a giden "Curiosity" ve "Opportunity" gibi keşif araçlarındaki "Alfa Parçacığı X-Işını Spektrometresi"nde (APXS) kaynak olarak kullanılır. Bu cihaz kayaların kimyasal yapısını analiz eder
- Güç Kaynağı: Uzay uydularında termoelektrik jeneratör yakıtı olarak (Pu-238'e alternatiftir ancak daha pahalıdır)
- Tıp: Kalp pilleri için güç kaynağı olarak denenmiştir
İlginç Bilgiler
- Radyoaktivitenin öncüleri Pierre ve Marie Curie'nin onuruna isimlendirilmiştir
- Amerikyum ile aynı dönemde, Manhattan Projesi sırasında keşfedilmiştir
- Kendi radyasyonundan dolayı o kadar ısınır ki, suya atıldığında suyu kaynatabilir
Tarihçesi
1944 yılında Glenn T. Seaborg, Ralph A. James ve Albert Ghiorso tarafından Berkeley'de, plütonyumun alfa parçacıklarıyla bombardıman edilmesiyle keşfedilmiştir.
Bileşikleri
- Cm₂O₃: Küriyum oksit
- CmCl₃: Küriyum klorür