Genel Bilgiler

İyot, halojenler grubuna ait, koyu gri-siyah renkte parlak bir katıdır. Atom numarası 53'tür. Isıtıldığında erimeden doğrudan süblimleşerek çok güzel bir mor gaz oluşturur. Canlılar için hayati öneme sahip bir elementtir.

Fiziksel Özellikleri

• Hal: Katı (oda sıcaklığında)
• Erime Noktası: 113.7°C
• Kaynama Noktası: 184.3°C (Süblimleşme eğilimi yüksektir)
• Yoğunluk: 4.933 g/cm³
• Yapısı: Ortorombik (I₂ molekülleri)
• Renk: Koyu gri katı, mor gaz

Kimyasal Özellikleri

• Halojenlerin en az reaktif olanıdır (yine de oldukça reaktiftir)
• Suda az çözünür, alkolde ve kloroformda iyi çözünür
• Nişasta ile reaksiyona girdiğinde koyu mavi-siyah renk verir (İyot testi)
• Birçok elementle iyodür tuzları oluşturur

Kullanım Alanları

• Sağlık: Tentürdiyot olarak yaralarda antiseptik (mikrop öldürücü) olarak
• Beslenme: İyotlu tuzlarda guatr hastalığını önlemek için
• Tıp: Radyokontrast maddelerde (Röntgen ve BT taramaları için)
• Radyasyon Koruması: Potasyum iyodür tabletleri, tiroidi radyoaktif serpintiden korumak için
• Fotoğrafçılık: Gümüş iyodür film teknolojisinde

İlginç Bilgiler

• Adı Yunanca "iodes" (menekşe renkli) kelimesinden gelir
• İnsan vücudunda tiroid bezinde birikir ve metabolizmayı düzenleyen hormonların (tiroksin) yapısına katılır
• Eksikliği zeka geriliğine ve guatr hastalığına yol açar
• Deniz yosunları doğal bir iyot kaynağıdır

Tarihçesi

1811 yılında Fransız kimyager Bernard Courtois tarafından keşfedilmiştir. Barut üretimi için deniz yosunu küllerini sülfürik asitle işlerken yanlışlıkla mor bir buharın çıktığını görmüştür.

Bileşikleri

• KI: Potasyum iyodür (İyotlu tuz katkısı)
• AgI: Gümüş iyodür (Bulut tohumlama)
• HI: Hidroiyodik asit