Genel Bilgiler
Helyum, periyodik tablonun ikinci elementi olup, soygazlar grubuna ait yüksek oranda inert bir gazdır. Atom numarası 2 olan helyum, kimyasal sembolü He'dir. Evrendeki en bol üçüncü element olup, doğada serbest gazlı durumda bulunur.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Gaz (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: -272.2°C
- Kaynama Noktası: -268.93°C
- Yoğunluk: 0.1786 g/L (gaz hali)
- Yapısı: Tek atomlu gaz (monoatomik)
Kimyasal Özellikleri
- Çok az reaktif bir elementtir, pratik olarak inert sayılır
- Dış kabuğu tam olarak dolu olduğu için bileşik oluşturmaz
- Tüm elementler arasında en küçük kaynama noktasına sahiptir
- Sıvı helyum, süper akışkanlık gösterir
- Sıfır çıkmazlığı nedeniyle özel uygulamalarda tercih edilir
Kullanım Alanları
- Tıp: MRI cihazlarında manyetik alan oluşturmada
- Endüstri: Gaz kaynağında koruyucu gaz olarak
- Uzay: Roket yakıtlarının basınç sisteminde
- Derinlik Dalışı: Nitrojen yerine kullanılan nefes gazı karışımlarında
- Elektrik: Soğutucu olarak süper iletkenlerde
- Balon ve Zeplin: Hafiflik sağlamak için doldurulur
İlginç Bilgiler
- Helyum, Güneş'te hidrojen füzyonunun ürünüdür
- İkinci hafifliğe sahip element, sadece hidrojen daha hafiftir
- Helyum, periyodik tabloda hiçbir element ile kimyasal bileşik oluşturmaz
- Sıvı helyum (He-4), -273°C'ye yakın sıcaklıklarda süper akışkanlık gösterir
- Helyum gazı ses hızını artırdığı için, insan sesi değişik tonlara sahip olur
- Dünya'daki helyum kaynakları sınırlı ve çoğunlukla doğal gaz içinde bulunur
Tarihçesi
Helyum ilk olarak 1868 yılında Güneş'in tutulması sırasında spektroskopik analiz yoluyla keşfedilmiştir. Fransız astronom Pierre Janssen ve İngiliz astronom Norman Lockyer tarafından bağımsız olarak gözlenmiştir. İsmi Yunanca "helios" (Güneş) kelimesinden türetilmiştir. Dünyada serbest halde ilk olarak 1895 yılında bulunmuştur.
Bileşikleri
- HeH+: Helyum hidrit iyonu (teorik olarak bilinen tek bileşik)