Genel Bilgiler
Demir, geçiş metaller grubuna ait bir metaldir. Atom numarası 26 olan demir, kimyasal sembolü Fe'dir. Dünya kabuğunun en bol metali olup, insan vücudunun da temel bileşenlerinden biridir. Gümüş gri renkte ve manyetik özelliğe sahip bir elementtir.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 1538°C
- Kaynama Noktası: 2862°C
- Yoğunluk: 7.874 g/cm³
- Yapısı: Kübik kristal yapısı
- Manyetik Özellik: Ferromanyetik
Kimyasal Özellikleri
- Nem ve oksijen ile reaksiyona girerek pas oluşturur
- Asitlerle reaksiyona girer ve hidrojen gazı açığa çıkarır
- Dış kabuğunda iki valans elektronu bulunur
- +2 ve +3 yüklü iyonlar (Fe²⁺ ve Fe³⁺) oluşturabilir
- Birçok kompleks bileşik oluşturabilir
Kullanım Alanları
- İnşaat: Çelik ve demir yapı malzemesi
- Otomotiv: Araç gövdesi ve motor parçaları
- Endüstri: Makine ve ekipman üretimi
- Tıp: Vücutta oksijen taşıması için hemoglobin
- Elektrik: Elektrik motorları ve transformatörlerde
- Beslenme: Demir takviyesi ve vitaminler
İlginç Bilgiler
- Demir, Dünya'nın çekirdeğinin ana bileşenidir
- Demir, insan vücudunda yaklaşık 4-5 gram bulunur
- Ağır yıldızlarda ve meteorlarda bol miktarda bulunur
- Demir, geçiş metaller arasında en ucuz ve en çok kullanılan metaldir
- Pas oluşumu, demirin oksidasyonunun sonucudur
- Demir 4 doğal izotopu bulunur: Fe-54, Fe-56, Fe-57 ve Fe-58
- Güneş'in kütlesinin %10'undan fazlası demirdir
Tarihçesi
Demir, meteorlardan elde edilen tarihteki ilk metallerden biridir. Antik dönemlerde demir, daha değerli sayılan altına ve gümüşe kıyasla yüksek fiyatla satılırdı. Düşük sıcaklıkta eritme yöntemi Hititlerin tarafından keşfedilmiştir. Demir Çağı, insan medeniyetinin önemli bir dönemi olmuştur ve demir işçiliği teknolojisinin gelişmesine neden olmuştur.
Bileşikleri
- FeO: Demir(II) oksit
- Fe₂O₃: Demir(III) oksit
- Fe₃O₄: Demir(II,III) oksit (Magnetit)
- FeCl₂: Demir(II) klorür
- FeCl₃: Demir(III) klorür
- FeSO₄: Demir(II) sülfat
- Fe(OH)₂: Demir(II) hidroksit
- Fe(OH)₃: Demir(III) hidroksit