Genel Bilgiler
Baryum, toprak alkali metaller grubuna ait, yumuşak ve gümüşi beyaz bir metaldir. Atom numarası 56'dır. Kimyasal olarak çok aktiftir ve doğada asla saf halde bulunmaz. Bileşikleri, yüksek yoğunlukları nedeniyle dikkat çeker.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 727°C
- Kaynama Noktası: 1897°C
- Yoğunluk: 3.62 g/cm³
- Yapısı: Hacim merkezli kübik
- Renk: Gümüşi beyaz (oksitlenince grileşir)
Kimyasal Özellikleri
- Havada hızla oksitlenir, bu yüzden genellikle yağ veya argon gazı altında saklanır
- Su ve alkolle şiddetli reaksiyona girerek hidrojen gazı açığa çıkarır
- Bileşikleri alev testinde karakteristik elma yeşili rengini verir
- Suda çözünen tüm baryum bileşikleri zehirlidir
Kullanım Alanları
- Tıp: Baryum sülfat, sindirim sistemi röntgenlerinde (baryumlu bulamaç) kontrast madde olarak (Suda çözünmediği için zehirlemez)
- Piroteknik: Havai fişeklerde parlak yeşil rengi vermek için
- Petrol: Sondaj kuyularında yoğunluğu artırıcı çamur olarak (Baryum sülfat)
- Boya ve Kağıt: Beyaz pigment ve dolgu maddesi olarak
- Seramik: Sır yapımında
İlginç Bilgiler
- Adı Yunanca "barys" (ağır) kelimesinden gelir
- Bologna Taşı (baryum sülfat), karanlıkta parlayan (fosforêsans) ilk keşfedilen maddelerden biridir
- Baryum karbonat tarihsel olarak fare zehiri yapımında kullanılmıştır
Tarihçesi
Simyacılar tarafından 1600'lü yıllarda bazı parlayan taşlarda fark edilmiştir. 1774'te Carl Wilhelm Scheele baryum oksidi tanımlamış, 1808'de Sir Humphry Davy elektroliz yoluyla saf metali izole etmiştir.
Bileşikleri
- BaSO₄: Baryum sülfat (Röntgen kontrastı)
- Ba(NO₃)₂: Baryum nitrat (Yeşil havai fişek)
- BaCO₃: Baryum karbonat (Seramik sırrı, fare zehiri)