Genel Bilgiler
Aktinyum, gümüşi beyaz renkte, yumuşak, radyoaktif bir metaldir. "Aktinitler" serisine adını verir. Karanlıkta, yaydığı yoğun radyasyonun havayı iyonlaştırması nedeniyle ürkütücü bir mavi ışık yayar.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 1050°C
- Kaynama Noktası: 3198°C
- Yoğunluk: 10.07 g/cm³
- Yapısı: Yüzey merkezli kübik
- Renk: Gümüşi beyaz (mavi ışıltılı)
Kimyasal Özellikleri
- Kimyasal olarak lantana (lantanitlerin ilk üyesi) çok benzer
- Havada hızla oksitlenerek beyaz bir tabaka oluşturur
- Radyumu andıran özelliklere sahiptir ancak daha aktiftir
- +3 yükseltgenme basamağında bulunur
Kullanım Alanları
- Tıp: Aktinyum-225 izotopu, "hedefe yönelik alfa terapisi" (TAT) adı verilen yeni nesil kanser tedavilerinde araştırılmaktadır
- Nötron Kaynağı: Berilyum ile karıştırılarak nötron üretmek için kullanılır
- Uzay: Termoelektrik jeneratörlerde ısı kaynağı olarak
İlginç Bilgiler
- Adı Yunanca "aktinos" (ışın veya ışık huzmesi) kelimesinden gelir
- Radyumdan yaklaşık 150 kat daha aktiftir
- Doğada uranyum cevherlerinde eser miktarda bulunur, bu yüzden genellikle nükleer reaktörlerde yapay olarak üretilir
Tarihçesi
1899 yılında Fransız kimyager André-Louis Debierne tarafından keşfedilmiştir. Marie ve Pierre Curie'nin radyumu ayırdıktan sonra geriye kalan atıklarında bulmuştur.
Bileşikleri
- Ac₂O₃: Aktinyum oksit
- AcF₃: Aktinyum florür